Kwak, kwak, kwakzalverij

Alternatieve geneeskunde = kwakzalverij?

9 Reacties op Alternatieve geneeskunde = kwakzalverij?

Voor chronisch zieke mensen, of mensen met een extreem pijnlijke aandoening zoals clusterhoofdpijn, is de stap naar kwakzalvers vlug gezet. Iedereen doet natuurlijk wat hij/zij wil, maar er zijn regelrechte oplichters die gebruik maken van zwakkere momenten van chronisch zieke mensen.

“Clusterhoofdpijn is te genezen”

De inspiratie voor deze post komt uit een verontrustende google search op ‘clusterhoofdpijn’. Als je die doet, heeft het eerste (weliswaar betaalde) resultaat als titel “Clusterhoofdpijn is te genezen” en linkt door naar www.migrainepraktijk.nl. Als je die link volgt krijg je een pagina waar een paar halve waarheden en flagrante onjuistheden over clusterhoofdpijn staan. Verdere verdieping in deze praktijk leert mij dat zij daar allerhande kwalen behandelen met neuraaltherapie. Dit is het inspuiten van kleine dosissen lidocaïne (of gelijkwaardige stof) om een zogezegde onbalans van de hormoonspiegel tegen te gaan. Hier wordt er dus vanuit gegaan dat clusterhoofdpijn komt door een scheve hormoonspiegel. Dit is natuurlijk onzin. Moest dit zo zijn, dan was er al lang een medicijn ontwikkeld om ons te genezen. Maar dat is er niet, in de plaats daarvan kan je je maanden aan een stuk laten prikken met een verdovend spuitje voor zeer veel geld bij de “migrainepraktijk”. Voor alle duidelijkheid, ik raad dat ten zeerste af.

Alternatieve geneeskunde

Dat brengt mij bij “alternatieve geneeskunde” in het algemeen. Er zijn zeer veel wonderdokters (die meestal niet eens dokter zijn) die uit zijn op de centen van mensen die wanhopig op zoek zijn naar een oplossing voor hun aandoening. Echter bestaat er niet zoiets als alternatieve geneeskunde. Er is geneeskunde en er is onzin en kwakzalverij. Een therapie die door middel van goed uitgevoerde klinische testen een werking blijkt te hebben die significant beter is dan het placebo effect wordt gewoon opgenomen in de geneeskunde. Zogenaamde alternatieve geneeskunde is ofwel weerlegd door klinische testen, ofwel is die gewoon nog niet deftig getest geweest.
Bij gaat er een alarm af:

  • als het te mooi is om waar te zijn, genre “clusterhoofdpijn is te genezen”.
  • als een therapie een hele waslijst aan aandoeningen kan genezen is het meestal niet waar. Extra punten voor wonderdokters die kanker genezen.
  • als er op de website van de desbetreffende therapie enkel getuigenissen staan en geen links naar degelijk uitgevoerde studies.
  • als er gebruik gemaakt wordt van woorden als “energiebanen”, “meridianen”, “chi”, “quantum”, etc.

Dit zijn een paar regels die ikzelf volg voor het beoordelen van het nieuwste wondermiddel. Nogmaals, iedereen doet wat hij of zij wil, maar meestal komt het neer op veel geld betalen voor een tijdelijk placebo effect. Nu zullen er ongetwijfeld mensen zijn die schijnbaar van hun kwaal afgeraakt zijn door handoplegging/reflexolgie/homeopathie/eender welke andere vorm van alternatieve geneeskunde, maar anekdotes zijn geen bewijs van werking. Er is een verschil tussen mensen die beweren beter te zijn en studies op een groep van mensen met controlegroep.

Interessante videos

In deze reeks videos legt dr. Harriet Hall (MD en blogster voor sciencebasedmedicine.org) uit wat het belang is van verantwoord wetenschappelijk onderzoek om te evalueren of bepaalde therapieën wel werken. In de reeks komen ook de meest voorkomende alternatieve geneeswijzen ruimschoots aan bod met uitleg over wat het is, wat er van werkt, wat er niet van werkt en of er risico’s zijn. Ik raad ten zeerste aan om deze videos te bekijken om zo meer te weten te komen over hoe goede studies in mekaar zitten en om zelf te kunnen evalueren welke therapieën het beste bewijs kunnen voorleggen.


Het tweede filmpje is het tweede deel van de documentaire “The enemies of reason”. Deze documentaire, gemaakt door evolutie-bioloog prof. Richard Dawkins, laat zien hoe hij op een serene wijze de aantrekkingskracht van allerhande therapieën bestudeert.

Waarschijnlijk zullen er mensen zijn die het niet eens zijn met mijn uiteenzetting hier, en daar heb ik absoluut geen problemen mee. Ik persoonlijk blijf gewoon mijn gezondheid in de handen leggen van mensen die er daadwerkelijk voor gestudeerd hebben en er ook jarenlange ervaring mee hebben. Wat iemand anders doet moet hij/zij zelf weten, maar ik hoop wel dat hij/zij goed geïnformeerd is. Als je je verder wil verdiepen in deze materie raad ik de site www.sciencebasedmedicine.org ten zeerste aan en ook op www.quackwatch.com worden alle vormen van alternatieve geneeskunde onder de loep genomen. Nederlandstalige websites ik interessant vind zijn o.a. www.kloptdatwel.nl en www.skepp.be.